24 Mart 2026 tarihinde, Uluslararası Kooperatifler Birliği ile Avrupa Birliği ortaklığında yürütülen #coops4dev programıçerçevesinde düzenlenen Yıllık Değerlendirme Toplantısı (AnnualReview Meeting – ARM), İtalya’nın başkenti Roma’da gerçekleştirilmiştir. Bu toplantı, küresel kooperatifçilik hareketinin önde gelen temsilcilerini bir araya getirerek son iki yılın değerlendirilmesini yapmak ve önümüzdeki döneme ilişkin stratejik hedefleri belirlemek açısından kritik bir platform olmuştur.
Toplantıya programın uygulanmasına öncülük eden dört kıta örgütü ICA Africa, Cooperativas de lasAméricas, ICA Asiaand Pacific , Cooperatives Europe ve ICA Global Merkez Örgütü katılmıştır. Toplantı, üye temsilcilerin hem Roma’dan hem de çevrimiçi olarak katılımıyla hibrit formatta gerçekleştirilmiş; böylece Batı Asya’daki gelişmeler ve seyahat kısıtlamaları nedeniyle seyahat edemeyen katılımcılar da etkinliğe dahil olabilmiştir. Bu format, küresel ölçekte bilgi paylaşımı ve iş birliğinin kesintisiz sürdürülmesi açısından bir model teşkil etmekte ve kooperatif hareketinin esnekliğini ve dayanıklılığını göstermektedir.
Toplantının temel amaçları arasında; Son iki yılın uygulama ve ilerleme değerlendirmesi, Bölgeler arası bilgi ve deneyim paylaşımının artırılması, Sürdürülebilir, kapsayıcı ve demokratik kalkınma hedefleri doğrultusunda kooperatiflerin rolünün güçlendirilmesi ve önümüzdeki döneme ilişkin stratejik hedeflerin belirlenmesi yer almaktadır.
Katılımcılar, kooperatifler arası küresel iş birliği ve ortak hedeflerin önemine vurgu yapmış, sürdürülebilir kalkınma, sosyal adalet ve dayanışma ekonomisi bağlamında kooperatiflerin önemi konusunda ortak bir görüş birliği oluşturmuştur. 2024-2028 dönemini kapsayan ve Avrupa Birliği tarafından ortak finanse edilen #coops4dev programı, kooperatifleri insan merkezli işletmeler olarak güçlendirmeyi, ICA ağını küresel ölçekte genişletmeyi ve kooperatifleri uluslararası kalkınma politikalarında kilit aktörler haline getirmeyi hedeflemektedir.
Bu kapsamda program, yalnızca finansal destek sağlamamakta; aynı zamanda eğitim, politika geliştirme, bölgesel ağ oluşturma ve uluslararası projeler aracılığıyla kooperatiflerin kapasitesini artırmaktadır. Bu yönüyle program, kooperatifleri küresel ölçekte stratejik bir araç olarak konumlandırmaktadır.
Toplantı kapsamında katılımcılar, kooperatif modelinin sahadaki etkilerini yerinde gözlemleme fırsatı bulmuştur. Öne çıkan saha ziyaretleri şunları kapsamaktadır: Kültürel miras projeleri ile bölgesel ağların geliştirilmesine odaklanan kooperatif olan CoopCulture, Sosyal hizmetler, toplumsal refah ve gençlik çalışmaları alanında uzun yıllardır faaliyet gösteren kooperatif olan CooperativaSociale Meta, kültürlerarası gençlik merkezi olan Özellikle CentroInterculturaleScholé katılım ve sosyal entegrasyonu destekleyen başarılı bir örnek olarak incelenmiştir. Bu saha ziyaretleri, katılımcılara kooperatiflerin sosyal, kültürel ve ekonomik alanlardaki somut katkılarını gözlemleme ve en iyi uygulama örneklerini paylaşma imkânı sağlamıştır.
Roma toplantısı, Türkiye’deki kooperatifçilik hareketi açısından da önemli mesajlar taşımaktadır. Uluslararası Ağlara Entegrasyon bakımından Türkiye’deki kooperatiflerin küresel platformlara aktif katılımı, bilgi ve deneyim transferini artıracak, uluslararası görünürlüğü güçlendirecektir. Bölgesel İş Birliği ve Liderlik bakımından Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla Balkanlar, Karadeniz ve Orta Doğu bölgelerinde kooperatif iş birliğinde lider rol oynayabilir. Sektörel Çeşitlendirme açısından Sosyal kooperatifçilik, kültür, gençlik ve sosyal hizmet alanlarındaki uluslararasıörnekler, Türkiye’de kooperatiflerin sadece tarım ve üretimle sınırlı kalmayıp farklı alanlara yayılabileceğini göstermektedir. Politika ve Kurumsallaşma açısından Toplantı, Türkiye’de kooperatif mevzuatının geliştirilmesi, kamu–kooperatif iş birliğinin artırılması ve ulusal stratejilerin uluslararası deneyimlerle uyumlu hale getirilmesi açısından yol gösterici niteliktedir.
Uzmanlar, artan ekonomik belirsizlikler ve bölgesel krizler karşısında kooperatifler arası uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesinin önümüzdeki dönemde kritik önem taşıyacağını vurgulamaktadır. Roma toplantısı, kooperatifçiliğin yalnızca yerel bir ekonomik model olmadığını; küresel ölçekte sosyal adalet, dayanışma ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri için stratejik bir araç olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.
Toplantının çıktıları, kooperatiflerin uluslararası ağlar aracılığıyla deneyim paylaşımı, ortak projeler geliştirme ve bölgesel ve küresel politika süreçlerinde etkin rol alma gibi alanlarda daha güçlü ve koordineli bir hareket stratejisi geliştirmesi gerektiğini göstermektedir.
Türkiye kooperatifleri için güçlü uluslararası katılım, bilgi paylaşımı ve ortak projelerle hareket etme, Türkiye’nin kooperatifçilik alanında hem bölgesel hem de küresel bir lider olmasına fırsatlar yaratacaktır. Bu bağlamda #coops4dev gibi programlar, Türkiye’deki kooperatif hareketinin kapasitesini artıracak, sürdürülebilir kalkınma ve sosyal dayanışma hedeflerine ulaşılmasını sağlayacak kritik araçlar olarak değerlendirilmektedir.
Kaynak: ICA